Noruzo (perseنوروز, DMGNaurūz, kurdeنەورۆز, Newroz) aŭ pli persece Noŭruzo (litere: 'Nova tago') estas la orienta novjaro, unu el la plej belaj kaj ŝatataj festoj en pluraj orientaj landoj. La festo daŭras du semajnojn kaj finiĝas kun la 'Naturtago', la dektria tago. La intenco estas pasigi en la naturo de sunleviĝo ĝis sunsubiro en kompanio de aliaj, kaj ĝui unu la alian kaj la naturon[24].
Noruzo estas la unua tago de printempo en Irano, ĝia naskiĝejo, kaj la tuta norda ter-hemisfero, estas popola simbolo de vekiĝanta naturo post vintro, bono, paco kaj noviĝema vivo[25].
Ĝenerala Asembleo de La UN rekonis la Internacian Tagon de Noŭruzo en 2010, priskribante ĝin kiel irandevena printempa festo, kiu jam estas festita dum pli ol 3000 jaroj[38][39]. Dum la renkontiĝo de La inter-registara komitato por la konservado de la nemateria heredaĵo de la Unuiĝintaj Nacioj, okazinta inter la 28-a de septembro kaj la 2-a de oktobro 2009, Noŭruzo estis oficiale registrita sur la UNESKO-Reprezenta Listo de Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro[26][40][41][42]. En respondo al la rekono fare de UN, Irano eldonis poŝtmarkon[43].
En Irano ankaŭ oni nomas ĝin Eid feston, kvankam ĝi ne estas islama festo. Noruzo estas la unua tago de la printempo kaj la komenco de la irana jaro. Ĝi ankaŭ estas la komenco de la Bahaa Kalendaro. Estas festo de iuj komunumoj je la 21-a de marto kaj de aliuloj je la tago de la astronomia tempo (komenco de printempo), kiu povus okazi je la 20a, 21a aŭ 22a de marto.
Dum Haft Sin, familioj ornamas tablon per sep eroj, kiuj reprezentas la novan sezonon, kiu komenciĝas kun la persa letera sin (s). La eroj inkluzivas :
Noruzo (persa prononco: [noːˈɾuːz][noːˈɾuːz]), (persa: نوروز, noŭruz, aliliterume en Esperanto Noŭruzo (persa prononco: [nouˈɾuːz]
[nouˈɾuːz]), kun diversaj lokaj prononcoj, ekzemple en la Bahaa Kredo (persa prononco: [næuˈɾoːz]
[næuˈɾuːz]), estas la orienta Novjaro,
La revuo "Kuriero" de Unesko dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de indiĝenaj lingvoj okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj.[44] Ekster tiu kadro la artikolo Naŭruzo: la ĝermoj de nova tago, de Salvatore D’Onofrio, temas pri la diversaj variantoj de la festo Noruzo, en la diversaj landoj, kaj la rilaton kun la diversaj civilizoj.[45]
↑Emma Sinclair-Webb, Human Rights Watch, "Turkey, Closing ranks against accountability", Human Rights Watch, 2008. "The traditional Nowrouz/Nowrooz celebrations, mainly celebrated by the Kurdish population in the Kurdistan Region in Iraq, and other parts of Kurdistan in Turkey, Iran, Syria and Armenia and taking place around March 21"
↑Anatoli Ionesov, Saluton, Naŭruzo - la festo, kiu unuigas kaj plinobligas la mondon!, Revuo Esperanto, nro 1324 (5), Majo 2018, p. 115.
↑ 26,026,1(angla) Novruz, Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz, Nevruz: Inscribed in 2009 on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, UNESCO.
↑(angla) "General Assembly Recognizes 21 March as International Day of Nowruz, Also Changes to 23–24 March Dialogue on Financing for Development". UN.org. la 23-an de februaro 2010.
↑(angla) Sheikholeslami, Ali (2010-02-24). "UN Officially Recognizes March 21 as International Nowruz Day". Businessweek.com. Arkivitia de la originalo je la 1-a de aprilo 2010.
↑(angla) Novruz, Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz, Nevruz: akceptita en 2009 sur la Retrezenta Listo de Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro, UNESKO.
↑(angla) Nowruz became international (noruzo fariĝis internacia), en la persa, BBC, Wednesday, la 30-a de septembro 2009, BBC.co.uk
↑(angla) Iran issues stamp celebrating Int'l Day of Nowruz, Press TV, la 28-an de marto 2010 .
↑"Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, ISSN 2521-7356 60 paĝoj.
↑Naŭruzo: la ĝermoj de nova tago, de Salvatore D’Onofrio, "Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, paĝoj 54-55. Tradukis el la franca lingvo Christian LAVARENNE (Francujo).